De 38ste editie van Open Monumentendag vindt plaats op zondag 13 september 2026. Dit jaar staat de viering van het Belgisch erfgoed in het teken van ‘In goede handen’, waarbij de aandacht specifiek uitgaat naar de talrijke vrijwilligers en professionals die dagelijks instaan voor het behoud en de zorg van onze historische sites en monumenten. Bezoekers kunnen verspreid over Vlaanderen genieten van 1.206 activiteiten op maar liefst 904 verschillende locaties, variërend van historische brouwerijen tot zwaardvechtdemonstraties.
Wat er gebeurt tijdens Open Monumentendag
Op deze speciale dag openen honderden monumenten hun deuren voor het grote publiek, vaak met gratis toegang en unieke rondleidingen. Het aanbod is bijzonder divers en spreidt zich uit over alle Vlaamse provincies. Van de Stella Brouwerij in Leuven tot zwaardvechten in Herzele, en van historische vaartuigen in Mechelen tot de Sint-Jacobskerk in Gent: er is voor ieder wat wils. De programmatie is gericht op het tonen van het vakmanschap en de passie van de mensen achter het erfgoed. Denk hierbij aan restaurateurs, gidsen, archivarissen en beheerders die met hart en ziel hun bijdrage leveren aan het levend houden van de Belgische geschiedenis.
Hoe kan je deelnemen aan de Open Monumentendag activiteiten?
De meeste activiteiten en monumenten zijn vrij toegankelijk, maar voor sommige speciale rondleidingen of workshops is vooraf reserveren noodzakelijk. Het volledige programma en de locaties zijn te vinden via de officiële website van Open Monumentendag Vlaanderen en de websites van deelnemende gemeenten en steden zoals Leuven en Gent. De organisatie moedigt bezoekers aan om de lokale agenda's te raadplegen voor de meest actuele informatie en eventuele specifieke richtlijnen. Dit biedt een uitstekende gelegenheid om de rijke culturele diversiteit van België te ontdekken.
Achtergrond van het thema ‘In goede handen’
Het thema van dit jaar, ‘In goede handen’, benadrukt het belang van menselijke betrokkenheid bij erfgoedzorg. Het is een eerbetoon aan de duizenden individuen en organisaties die zich inzetten voor het behoud van cultureel en bouwkundig erfgoed. De focus ligt op de verhalen achter de monumenten en de mensen die ze beschermen tegen verval. Dit omvat niet alleen de fysieke instandhouding, maar ook de overdracht van kennis en tradities aan toekomstige generaties. Dit thema is gekozen om het publiek bewust te maken van de cruciale rol die deze 'erfgoedbewaarders' spelen voor onze samenleving en identiteit.
Wat dit betekent voor België
Open Monumentendag is een belangrijke culturele gebeurtenis die jaarlijks duizenden mensen naar erfgoedlocaties lokt. Het draagt bij aan het bewustzijn en de waardering voor het rijke en diverse Belgische erfgoed. Voor steden als Gent, Mechelen, en Leuven biedt het een unieke kans om hun historische troeven te promoten en toerisme te stimuleren. Bovendien versterkt het de band tussen de lokale bevolking en hun eigen geschiedenis, en moedigt het vrijwillige betrokkenheid bij erfgoedprojecten aan. Dit evenement onderstreept de Vlaamse toewijding aan cultuurbehoud en de educatieve waarde van openbare toegang tot historische sites.
De 38ste editie van Open Monumentendag, zoals vermeld door HLN Antwerpen, focust dit jaar op de rol van mensen bij het behoud van ons erfgoed onder het thema 'In goede handen'.
