Wat er gebeurt
Uit een recente studie van Attentia blijkt dat een aanzienlijk deel van de Belgische werknemers hun ziektedagen die tijdens hun jaarlijks verlof vallen, niet opneemt. Drie op de vier Belgen recupereren hun vakantiedagen niet die samenvallen met ziekte, ondanks een wetswijziging in 2024 die dit wel mogelijk maakt. Slechts een kwart van de getroffen werknemers maakt gebruik van de mogelijkheid om deze verloren verlofdagen alsnog op te nemen, wat duidt op een lage bekendheid met de regelgeving of drempels bij de aanvraag.
De wetgeving, van kracht sinds 1 januari 2024, stelt dat werknemers die ziek worden tijdens hun vakantie, deze ziektedagen kunnen omzetten naar ziektedagen, en hun oorspronkelijke vakantiedagen later kunnen opnemen. Dit vereist echter een correcte procedure, waaronder het tijdig informeren van de werkgever en het overhandigen van een medisch attest. De lage recuperatiegraad suggereert dat veel werknemers ofwel niet op de hoogte zijn van deze rechten, ofwel de complexiteit van de procedure als een belemmering ervaren. Werkgeversorganisaties en vakbonden zouden hier een rol kunnen spelen in betere communicatie.
Achtergrond
De mogelijkheid om ziektedagen tijdens verlof te recupereren is het gevolg van een Europese richtlijn die in België in de nationale wetgeving werd omgezet. Vóór 2024 gingen ziektedagen die samenvielen met vakantie onherroepelijk verloren, wat leidde tot frustratie bij werknemers en juridische discussies. De nieuwe wetgeving, die de Arbeidsovereenkomstenwet en andere relevante wetten aanpaste, was bedoeld om werknemers beter te beschermen en te garanderen dat zij hun volledige recht op vakantie kunnen genieten, los van onvoorziene ziekte. Deze aanpassing werd breed verwelkomd, maar de implementatie en effectieve toepassing lijken nog haperingen te vertonen, zo blijkt uit de cijfers. De invoering van deze wet vereiste van zowel werknemers als werkgevers een aanpassing van administratieve processen en kennis van nieuwe verplichtingen.
Impact van de wet op arbeidsrecht
De wijziging heeft een directe impact op het Belgische arbeidsrecht en de HR-praktijken binnen bedrijven. Het legt extra verantwoordelijkheden bij werknemers om hun ziekte correct te melden en bij werkgevers om deze meldingen te verwerken en de recuperatie van verlofdagen te faciliteren. De Confederatie van Belgische Werkgevers (VBO) en diverse sectorfederaties hebben richtlijnen uitgebracht om bedrijven te helpen bij de correcte toepassing van de nieuwe regels, maar de boodschap lijkt nog niet overal even goed doorgedrongen.
Wat dit betekent voor België
De lage recuperatie van ziektedagen tijdens verlof heeft diverse implicaties voor de Belgische arbeidsmarkt en het welzijn van werknemers. Enerzijds kan het betekenen dat werknemers onnodig vakantiedagen verliezen, wat hun recht op rust en recuperatie ondermijnt. Dit kan leiden tot verhoogde stress en verminderd welzijn. Anderzijds wijst het op een hiaat in de communicatie en voorlichting rond arbeidsrechten. Overheidsinstanties zoals de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) en relevante sociale partners hebben een taak om de bekendheid van deze regeling te vergroten.
Het feit dat 51% van de zieke werknemers tijdens verlof hun dagen niet aanvroeg – zoals gemeld door Attentia – benadrukt de noodzaak voor proactieve campagnes. Dit kan helpen om werknemers te informeren over hun rechten en de procedure te vereenvoudigen. Een beter begrip en een vlottere toepassing van de wetgeving zouden uiteindelijk bijdragen aan een eerlijker en gezonder arbeidsklimaat in België. Organisaties zoals het ACV en ABVV kunnen eveneens een belangrijke rol spelen in het verspreiden van deze informatie onder hun leden. Zo kan de wetgeving, die het Europees Parlement en de Belgische wetgever beoogden, haar volledige potentieel bereiken.
De studie van Attentia toont aan dat '51% des travailleurs ne l'ont pas demandé' om hun dagen te recupereren, wat de noodzaak tot betere voorlichting onderstreept, aldus L'Echo.